Bütümet (Orta) Nedir? Konya Sofralarının Eski Lezzeti

Eskiden Konya’da düğün olurdu, davet olurdu, konu komşu bir araya gelirdi; sofranın baş köşesine de bütümet konurdu. Kimi buna “orta” der, kimi “bütümet” diye anar. Adı üstünde, et bütün hâlde piştiği için bu isim verilmiştir.

Şimdiki gibi çeşit çeşit yemek olmazdı. Bir güzel pişmiş bütümet, yanına pilavı geldi mi sofranın bereketi tamam olurdu.

Bütümet İçin Gereken Malzemeler

• 1,5 – 2 kilo kuzu ön kol ya da kaburga eti
• 3 yemek kaşığı tereyağı
• 5 bardak su
• 1 tatlı kaşığı tuz

Bütümet Nasıl Yapılır?

Evvela et güzelce yıkanır. Suyu süzüldükten sonra tencereye alınır. Harlı ateşte çevire çevire her yanı kızartılır. Etin dışı mühürlenince üzerine beş bardak su ile tuzu katılır.

Sonra ocak biraz kısılır. Et ağır ağır pişmeye bırakılır. Aceleye gelmez bu iş. Et yumuşayıp kemikten ayrılacak kıvama gelince tencereden alınır.

Başka bir tavada tereyağı eritilir. Haşlanan et bu yağda bir daha çevrilir. Altı üstü nar gibi kızarınca hazır demektir.

Etin haşlandığı su da boşa gitmez. O suyla mis gibi pirinç ya da bulgur pilavı yapılır. Pilav servis tabağına alınır, kızarmış et de üstüne yerleştirilir. İşte Konya sofralarının eski usul bütümeti böyle hazırlanır.

Patlıcanlı Bütümet

Yaz vakti geldi mi bazı evlerde bütümet patlıcanla yapılırdı.

Et ilk önce kızartılır. Ardından tencereye alınır. Üzerine doğranmış kuru soğanlar eklenir. Bir miktar tereyağıyla birkaç dakika çevrilir. Sonra sivri biber ve domates katılır.

Suyu ve tuzu ilave edilince et ağır ateşte pişmeye bırakılır.

Öte yandan patlıcanlar doğranır. Acısı ve kara suyu çıksın diye tuzlu suda bekletilir. Sıkıldıktan sonra etin üzerine döşenir.

Patlıcanlar da iyice yumuşayınca tencere büyükçe bir tabağa ters çevrilir. Böylece et üste gelir. Üzerine biraz maydanoz serpildi mi sofraya getirilir.

Fasulyeli Bütümet

Patlıcan yerine taze fasulye de kullanılır. Yapılışı hemen hemen aynıdır. Yazın bahçeden yeni toplanmış taze fasulyeyle yapılan bütümetin tadı da bir başka olur.

Eskiler der ki; et ağır ağır pişerse lezzeti artar. Bütümet de sabır isteyen, sofraya geldiğinde ise bütün aileyi bir araya toplayan Konya’nın eski yemeklerinden biridir.